ಆಗಷ್ಟೇ ಶಾಲೆ ಮುಗಿದು ಬೇಸಿಗೆ ರಜೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿತ್ತು. ಪುಟ್ಟನೋ ಸದಾ ಆಟ ವಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ಮಗ್ನ. ತನ್ನ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಆಟವಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಪುಟ್ಟನಿಗೆ  “ಔಷಧಿ  ಕುಡಿ ಯಲು ಬಾರೋ ಕಂದ” ಎಂದು ಅಡುಗೆ ಮನೆಯಿಂದ ಕೂಗಿ ಕರೆದಿದ್ದೆ. ಜ್ವರವಿಲ್ಲ, ನೆಗಡಿಯಿಲ್ಲ, ಅನಾರೋಗ್ಯದ ಯಾವ ಲಕ್ಷಣಗಳೂ ಇಲ್ಲ, ಆದರೂ ಅಮ್ಮ ಯಾವ ಔಷಧಿಯನ್ನು ಕುಡಿಯಬೇಕೆಂದು ಕರೆಯು ತ್ತಿದ್ದಾಳೆಂದು ಯೋಚಿಸಿದ ಪುಟ್ಟ ಅರೆಮನ ಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಅಡುಗೆ ಮನೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದ. “ನಾನು ಹುಷಾರಾಗೇ ಇದ್ದೀನಿ, ಅಂದ್ರುನೂ ಅದೇನೋ ಔಷಧಿಯನ್ನು ಕುಡಿಯಬೇಕೆಂ ದೆಯಲ್ಲಮ್ಮ?” ಎಂದು ಮುಗ್ಧತೆಯಿಂದ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ ಮಗುವಿನ ತಲೆಸವರಿ,“ಮುಂದಿನ ವಾರ ಇಂಡಿಯಾಗೆ ಹೋಗ್ತಾ ಇದ್ದೀವಲ್ಲ ಪುಟ್ಟ, ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದಾಗ ಮಲೇರಿಯಾ ಜ್ವರ ಬರದೆ ಇರೋಕೆ ಈ ಔಷಧಿ ತೊಗೋ ಬೇಕು. ಹೋದ್ಸಲ ಊರಿಗೆ ಹೋದಾಗ, ನಿನಗೆ ಜ್ವರ ಬಂದಿತ್ತಲ್ವ?” ಎಂದೆ.
ಪಾಪ ಪುಟ್ಟ, ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷ ಜ್ವರದಿಂದ ಬಳಲಿ ದ್ದನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡು ಔಷಧಿಯನ್ನು ಕುಡಿಯಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡನಾದರೂ, “ತುಂಬಾ ಕಹಿಯಾಗಿದೆಯಾ? ಆಮೇಲೆ ತಿನ್ನೋಕೆ ಸಕ್ಕರೆ ಕೊಡ್ತಿಯಾ?” ಎಂದ. ಮಲೇರಿಯಾ ಜ್ವರ ಬರದಂತೆ ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಅಥವಾ ಆ ಜ್ವರ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಕೊಡುವ ಏಕೈಕ ಔಷಧಿಯಾದ ಕ್ವಿನೈನಿನ ಕಹಿ ರುಚಿಯನ್ನು ಅವನಿಗೆ ಏನೆಂದು ಹೇಳುವುದು? ‘ಕ್ವಿನೈನ್’ ಮಾತ್ರೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಓದಿ ತಿಳಿದಿದ್ದೆನಾದರೂ ಅದರ ಕಹಿ ರುಚಿಯನ್ನು ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ.


ಮಾತ್ರೆಯನ್ನು ಹಣ್ಣಿನ ರಸದಲ್ಲಿ ಬೆರೆಸಿ ಪುಟ್ಟನಿಗೆ ಕುಡಿಸುವ ಮೊದಲು ರೂಢಿಯಂತೆ ಎರಡು ಹನಿಯನ್ನು ನಾನು ಕುಡಿದಾಗ ಅದರ ಕಹಿ ರುಚಿಯ ಅನುಭವ ವಾಗಿತ್ತು. ಇಷ್ಟು ಕಹಿಯಾದ ಔಷಧಿಯನ್ನು ಮಗುವಿಗೆ ಕುಡಿಸಬೇಕಲ್ಲ ಎಂದು ಯೋಚಿ ಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, “ಮಲೇರಿಯಾ ವಾಸಿಯಾಗ ಬೇಕೆಂದರೆ, ಕ್ವಿನೈನಿನ ಕಹಿಯನ್ನು ನುಂಗಲೇ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ” ಎನ್ನುವ ಹಳೆ ಸಿನೆಮಾ ಒಂದರ ಡೈಲಾಗ್ ನೆನಪಿಗೆ ಬಂದಿತ್ತು. ಸಿನೆಮಾ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ದೃಶ್ಯವೊಂದ ರಲ್ಲಿ ಜೀವನದ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಈ ಕ್ವಿನೈನಿನ ಕಹಿಯ ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡಿ ಹೇಳಿದ್ದ ಮಾತದು. ಕಹಿ ಗುಳಿಗೆಯ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ನುಂಗಿ, ಸಕ್ಕರೆ ತಿಂದು ಆಟವಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಪುಟ್ಟ.

ಶಾಲೆಯ ರಜೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪುಟ್ಟನನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಹೋಗಿ ಬರುವ ತಯಾರಿ ನಡೆಸಿದ್ದೆ. ಹಲವಾರು ವರುಷಗಳಿಂದ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ ನನಗೆ ತಾಯ್ನಾಡಿಗೆ ಭೇಟಿಕೊಡುವ ಪ್ರತಿ ಅವಕಾಶವೂ ಹೊಸ ಉತ್ಸಾಹವನ್ನು ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ. ತವರುಮನೆಯ ಸೆಳೆತವಿರ ಬಹುದು, ಬಂಧು-ಮಿತ್ರರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡುವುದಿರಬಹುದು, ಸಭೆ-ಸಮಾರಂಭ ಗಳಲ್ಲಿ, ಮಂಗಳ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊ ಳ್ಳುವುದಿರಬಹುದು, ಬಗೆ,ಬಗೆಯ ವಸ್ತುಗಳ ಖರೀದಿಯಿರಬಹುದು, ಅಲ್ಲದೇ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರುಷಗಳಲ್ಲಿ Facebook,What’sapp ಗಳಿಂದ ಮತ್ತೆ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಿರುವ ಹಳೆಯ ಸ್ನೇಹಿತರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುವ ಸಂಭ್ರಮವಿರಬಹುದು…. ಹೀಗೆ, ಎಲ್ಲವೂ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಮುದ ನೀಡುವ ಸಂಗತಿಗಳೇ ಆಗಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಈ ಎಲ್ಲ ಸಂತೋಷ, ಸಂಭ್ರಮಗಳೊಂದಿಗೆ  ಈ  ಬಾರಿಯೂ ಆತಂಕ  ಮೂಡಿಸಿದ  ವಿಷಯವೆಂದರೆ ಪ್ರವಾಸದ  ಸಮಯದಲ್ಲಿ  ನನ್ನ  ಮತ್ತು ಪುಟ್ಟನ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳು ವುದು.  ಈ  ಮೊದಲು  ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಹೋದಾಗಲೆಲ್ಲ ನಾನು ಮತ್ತು ಮಗು ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ ಬಳಲಿದ ಕ್ಷಣಗಳು ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಸುಳಿದು, ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆಯಂತೆ ಈ ಸಲ ಪುಟ್ಟನಿಗಾದರೂ ಮಲೇರಿಯಾ ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಔಷಧಿಯನ್ನು ಕುಡಿಸಿದರಾಯಿ ತೆಂದುಕೊಂಡೆ. ಆ ಕಹಿ ಗುಳಿಗೆಯನ್ನು ವಾರಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಎಂಬಂತೆ ಹತ್ತು ವಾರಗಳ ವರೆಗೆ ಮಗುವಿಗೆ ಕುಡಿಸಬೇಕೆಂದು ತಿಳಿ ದಾಗ, ಮಾತ್ರೆಯ ಕಹಿಯನ್ನುಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ಮನಸ್ಸು ತನ್ನದೇ ಆದ ತಯಾರಿ ನಡೆಸಿತ್ತು.
“ದೇಹದ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳ ಲು, ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ನಾವೆಲ್ಲ ಮಾಡುವುದೇನು? ಕಹಿಯಾದ ಗುಳಿಗೆಗಳನ್ನು ನುಂಗಿ, ನಾಲಗೆಗೆ ರುಚಿಸದ, ಮನಸ್ಸೊಪ್ಪದ ಔಷಧಿ-ಪಥ್ಯಗ ಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ ಆರೋಗ್ಯವಂತರಾಗಿರಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತೇವಲ್ಲವೇ?”ಎಂದು ಮನದಲ್ಲಿ ಮೂಡುತ್ತಿದ್ದ   ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು,   ವಾರಗಳು        ಕಳೆದಂತೆ ಯಾವ ಹಿಂಜರಿಕೆಯಿಲ್ಲದೆ ಕಹಿ ಕ್ವಿನೈನನ್ನು ಕುಡಿಯುವ ಪುಟ್ಟನನ್ನು ನೋಡಿ ತಮ್ಮ ದಾರಿ ಬದಲಿಸಿದ್ದವು. “ದೇಹದ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಕಹಿಗುಳಿಗೆ ನುಂಗಿ ಸುಧಾರಿ ಸಿಕೊಂಡಂತೆ, ಮನಸ್ಸಿನ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವೇ?, ‘ಕಹಿ’ ಉಣಿಸಿ ಮನಸ್ಸಿನ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಸುಧಾ ರಿಸುವ ಆ ಗುಳಿಗೆ ಯಾವುದಿರಬಹುದು?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ನಾನು ಕಂಡುಕೊಂಡ ಉತ್ತರ “ಸತ್ಯವೆಂಬ ಕಹಿ ಗುಳಿಗೆ”!
ಜೀವನದಲ್ಲಿ ‘ಸತ್ಯ’ ವನ್ನು ಮಾತನಾಡಿ, ಎದುರಿಸಿ, ಅದರ ಕಹಿಯನ್ನು ನುಂಗಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಆರೋಗ್ಯದಿಂದಿರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿಬಹುದಲ್ಲ ಎಂದು ಆಲೋಚಿಸ ಲು ಮುಂದಾದೆ. ಮಲೇರಿಯಾಕ್ಕೆ ನೀಡುವ ಕ್ವಿನೈನ್ ಗುಳಿಗೆಯ ಕಹಿಯೊಂದಿಗೆ ಸತ್ಯದ ಕಹಿಯನ್ನು   ಹೋಲಿಸಿ  ಗೊಂದಲಕ್ಕೀಡಾದೆ ನೇನೋ ಅಂದುಕೊಂಡಾಗ, ಡಿ.ವಿ.ಜಿ.ಯ ವರ ‘ಮಂಕುತಿಮ್ಮನಕಗ್ಗ’ದ ಪದ್ಯವೊಂದರ ಸಾಲುಗಳು ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಸುಳಿದಿದ್ದವು.

“ಸತ್ಯವೆಂಬುದದೆಲ್ಲಿ? ನಿನ್ನಂತರಂಗದೊಳೊ| ಸುತ್ತ ನೀನನುಭವಿಪ ಬಾಹ್ಯಚಿತ್ರದೊಳೋ||
ಯುಕ್ತಿಯಿಂದೊಂದನೊಂದಕೆ ಸರಿನೋಡೆ|ತತ್ವದರ್ಶನವಹುದು- ಮಂಕುತಿಮ್ಮ||”

ನಿಜ, ಮನುಷ್ಯನ ಮನಸ್ಸು ರೋಗಗ್ರಸ್ತವಾ ಗದೇ, ಆರೋಗ್ಯದಿಂದಿದ್ದು ಪಕ್ವವಾಗುವಲ್ಲಿ ‘ಸತ್ಯ’ದ.  ಅರಿವು   ಅತಿ   ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ ಎನಿಸತೊಡಗಿತ್ತು.ಹಾಗಾದರೆ ನಾವು ಜೀವ ನದಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು ನಡೆಯಬೇಕಾದ ಸತ್ಯ ಯಾವುದಿರಬಹುದೆಂದು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡುತ್ತಾ ಹೋದಾಗ, ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಬರುವ ಕಹಿಯೆನಿ ಸುವ ಸತ್ಯದ  ಪುಟಗಳು  ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳಲಾ ರಂಭಿಸಿದವು.ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಅಸಹಾಯಕತೆಯ ಸತ್ಯವನ್ನು ಎದುರಿಸಿದಾಗ ಅದರಿಂದ ಹೊರಬರುವ ದಾರಿಗಳನ್ನು  ಕಂಡುಕೊಳ್ಳು ವಲ್ಲಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬಹುದೆನ್ನಿಸಿತು. ಆ ಸತ್ಯ ವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳದೇ ಬದುಕನ್ನು ದೂಷಿಸು ತ್ತಾ ಕುಳಿತರೆ ಜೀವನ ನೀಡುವ ಅಮೂಲ್ಯ   ಕ್ಷಣಗಳನ್ನು  ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತಾಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನಿಸಿತು.ಹಾಗೆಯೇ ಸೋಲಿನ ಕಹಿಯನ್ನು ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡುಯೋಚಿಸಿದಾಗ, ಮುಂದಿನ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಗೆಲುವು   ಪಡೆ ಯುವ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಳ್ಳಬಹು ದಲ್ಲವೇ?ಸೋಲಿನ ಸತ್ಯವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳ ದೇ ಪರಸ್ಪರ ದೋಷಾರೋಪಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದರೆ  ಗೆಲುವಿನ  ಸಿಹಿ ‘ಕನ್ನಡಿಯೊಳ ಗಿನ ಗಂಟು’ ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಲ್ಲವೇ? ಅಂದುಕೊಂಡೆ.ಇನ್ನು ಸತ್ಯವನ್ನು ಎದುರಿಸು ವ ಸರದಿ ನಮ್ಮದಾದಾಗನೀಡಲು ಮುಂದಾ ಗುವ     ಅನವಶ್ಯಕ     ಸಮರ್ಥನೆಗಳು, ಆರೋಪ, ಪ್ರತ್ಯಾರೋಪಗಳು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಅನಾರೋಗ್ಯಗೊಳಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ದೇಹದ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನೂ,ಸ್ನೇಹ-ಬಾಂಧವ್ಯ ಗಳನ್ನೂ ಹಾಳುಗೆಡಹುದರಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿ ಯಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ  ಎನ್ನುವುದನ್ನು  ನನಗಾದ ಕೆಲವು  ಅನುಭವಗಳಿಂದ ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದೆ.
ಆಗ ಸತ್ಯವೆಂಬ ಕಹಿ ಗುಳಿಗೆ ಮನುಷ್ಯನ ಮನುಸ್ಸಿಗೆ  ಅದೆಷ್ಟು  ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಎನ್ನುವ ‘ಸತ್ಯ’ದ ಅರಿವಾಗಿತ್ತು! ಈ ಕಹಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುಬೇಕೆಂಬ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ಕೆಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ,  ಹಲವು  ಉತ್ತರಗಳನ್ನು  ಕಂಡು ಕೊಂಡಿತ್ತು. ಕಹಿಯೆನಿಸುವ ಸತ್ಯವನ್ನು ಒಪ್ಪಿ ಕೊಂಡು ಮನುಷ್ಯ ತನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನ  ಆರೋ ಗ್ಯದ ಸುಧಾರಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸಿದಾಗ, ಆರೋಗ್ಯವಂತ ಮನಸ್ಸು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ವನ್ನು ಸುಂದರವಾಗಿಸುವುದಿಲ್ಲವೇ? ಆಗ ‘ಸತ್ಯಂ ಶಿವಂ ಸುಂದರಂ’ ಎನ್ನುವ ಈ ಸಾಲು ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂದುಕೊಂಡೆ. ನಿಜ. ಸತ್ಯವನ್ನು ನುಡಿಯುವ,ಸತ್ಯವನ್ನು ಎದುರಿಸುವ, ಸತ್ಯದ ಕಹಿಯನ್ನು ನುಂಗುವ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ದೈವತ್ವವಿರುತ್ತದೆ.  ದೈವತ್ವವಿರುವಲ್ಲಿ  ಕುರೂಪವಿರಲು  ಅವಕಾಶವೇ  ಇರುವುದಿ ಲ್ಲವೆಂದಾಗ  ಅದು  ಸಹಜವಾಗಿ  ಸುಂದರ ವಾದ   ಮನಸ್ಸಾಗಿರುತ್ತದೆ.   ಜಗವನ್ನು, ಜನರನ್ನು ತನ್ನತ್ತ  ಸೆಳೆಯುವ  ಬಾಹ್ಯ   ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕಿಂತ, ಮನಸ್ಸಿನ ಸುಂದರತೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಸೌಂದರ್ಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ, ಕಿರೀಟ  ಧರಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿ ರುವುದಿಲ್ಲ ಅಲ್ಲವೇ?   ಹೀಗೆ ಸತ್ಯದ ಕಹಿ ಯನ್ನು ಉಂಡು ಮನಸ್ಸನ್ನು    ಸುಂದರಗೊ ಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಲೇ    ಹೊರಗಿನಿಂದ   ಪುಟ್ಟನ   ಕೂಗು ಕೇಳಿಸಿತ್ತು.ಟಿವಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ತನಗೆ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯಾ ಗಿದ್ದ  ಸಿನೆಮಾ  ಒಂದರ  ಹಾಡೊಂದನ್ನು ನಾನೂ ನೋಡಬೇಕೆಂದು ಕರೆದಿದ್ದ. ಅಲ್ಲೇ ಸೋಫಾದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಪುಟ್ಟನೊಂದಿಗೆ ಆ ಹಾಡನ್ನು ನೋಡಿದ್ದಾಯ್ತು. ಹಾಡು ಮುಗಿ ಯುವುದರೊಂದಿಗೆ ಪುಟ್ಟನಿಗೆ ಆ ಸಿನೆಮಾ ಮುಂದುವರೆಸಲು ಇಷ್ಟವಾಗದೇ ರಿಮೋಟ್ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಚಾನೆಲ್ ಬದಲಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ. ಕನ್ನಡ ಚಾನೆಲ್ ವೊಂದರೆಲ್ಲಿ ‘ರಸ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ’ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದುದನ್ನು ಕಂಡು, ಪುಟ್ಟನ ಕೈಯಿಂದ ರಿಮೋಟ್ ಕಿತ್ತುಕೊಂಡು ಅಲ್ಲಿ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದ   ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ    ಉತ್ತರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ   ತೊಡಗಿದೆ.   ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಿಹಿಸಿದ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳು ಉತ್ತರ ಕೊಡುವ ಮೊದಲೇ ನನಗೆ ನಾನೇ ಸರಿ ಉತ್ತರ ಹೇಳಿಕೊಂಡುಸಂತೋಷಗೊಂಡಿದ್ದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಹಾಡೊಂದನ್ನು ಕೇಳಿಸಿ,ಗಾಯಕನನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಿದರು. ಜೊತೆಗೆ ಆ ಗಾಯಕರು  ಹಿಂದಿ ಚಲನ  ಚಿತ್ರರಂಗದ ಹೆಸರಾಂತ  ಹಿರಿಯ ಗಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನೂ ನೀಡಿದರು.
ಅದು  ‘ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷ’   ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ  “ಜಯತೆ, ಜಯತೆ,ಜಯತೆ … ಸತ್ಯಮೇವ ಜಯತೇ” ಎನ್ನುವ ಗಾಯಕ ಮನ್ನಾಡೇ ಅವರು ಹಾಡಿದ ಹಾಡು. ಉಪನಿಷತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ‘ಸತ್ಯಮೇವ ಜಯತೇ’ (ಸತ್ಯ ಮಾತ್ರ ಗೆಲ್ಲುವುದು) ಎಂಬ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ಶ್ರೀಯುತ ಕು.ರಾ.ಸೀತಾರಾಮ ಶಾಸ್ತ್ರಿಯವರು ಬರೆದ ಈ ಗೀತೆ ಅದೆಷ್ಟು ಅರ್ಥಗರ್ಭಿತ! ಅಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿ ಸಾಲುಗಳು ಗೀತೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ, ಮತ್ತೆ   ಓದುವಂತೆ, ಕೇಳುವಂತೆ, ನನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೇ ಹಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡಿದ್ದವು. ಅಲ್ಲದೇ  ಪ್ರತಿ   ಸಾಲಿನ     ಅರ್ಥವನ್ನು ನಮ್ಮ ಜೀವನಾನುಭವಗಳಿಗೆ  ಹೋಲಿಸಿ ನೋಡುವಂತೆಯೂಮಾಡಿದ್ದವು. ಈಗ  ಸತ್ಯದ  ಬಗೆಗಿನ  ನನ್ನ  ಯೋಚನೆ ಹೊಸ  ತಿರುವನ್ನು   ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತ್ತು.

‘ಸತ್ಯ’ ನಮ್ಮ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸು ವುದರೊಂದಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧಗಳ ಪರಸ್ಪರ ಘನತೆ, ಮಾನ್ಯತೆ, ಗೌರವಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದಿಲ್ಲವೇ? ಸತ್ಯವನ್ನಾಡುವ ರೂಢಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಆತ್ಮವಂಚನೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದಂತೆ ಮಾಡುವುದು.
ಆಸೆ ಫಲಿಸದೇನೋ ಎಂದು ಅಳುಕಲೇಕೆ ಅಳ್ಳೆದೆ, ಅಂತರಂಗದಲ್ಲೇ ಇರುವ ಅಂತರಾತ್ಮ ಕಾಯದೆ | ಆತ್ಮಶಕ್ತಿಗಿಂತ ಬೇರೆ ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷವೆಲ್ಲಿದೆ, ಸತ್ಯವಾದ ಘನತೆ,ಸೋಲೆಕಾಣದಂತೆ||
ಎನ್ನುವ ಸಾಲುಗಳು ಅದೆಷ್ಟು ಅರ್ಥಪೂ ರ್ಣವಾಗಿವೆ ಎನ್ನಿಸಿತ್ತು. ಆತ್ಮಶಕ್ತಿ ಎನ್ನುವ ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷವನ್ನು ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂ ಡಾಗ ಅಲ್ಲಿ ‘ಸೋಲು’ ಎಂಬುದು ಬರಿಯ ಶಬ್ದವಾಗುವುದೇ ವಿನಃ ನಮ್ಮ ಅನುಭವ ವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವ ನಿಜದಅರಿವಾಗಿತ್ತು. ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಮನ್ನು ನಾವು ನೋಡಿಕೊಂ ಡಾಗ ತೋರುವ ನಮ್ಮ ಬಾಹ್ಯ ಸೌಂದರ್ಯ ದಂತೆ,  ಅಂತರಾತ್ಮವೆಂಬ    ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸಿನ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವನ್ನು ಕಂಡಾಗ ಅದು ಸುಂದರವಾಗಿ ಕಾಣಬೇಕಲ್ಲವೇ ಯಾವಾಗ ಲೂ  ಸುಂದರತೆಯನ್ನು  ನೋಡಲು  ಬಯ ಸುವ ಮನುಷ್ಯ, ಸತ್ಯವನ್ನೊಪ್ಪದೇ ಇದ್ದಾಗ ಕಂಡುಬರುವ  ಮನಸ್ಸಿನ  ವಿರೂಪವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆಯೇ? ಅಥವಾ ತಾನೊಪ್ಪ ದ ಸತ್ಯವನ್ನು ಬೇರೊಬ್ಬರಿಂದ ತಿಳಿಯಲ್ಪ ಡುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ  ತನ್ನ   ಮನಸ್ಸಿನ ವಿರೂಪವನ್ನುತೋರ್ಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವನೋ? ಎನ್ನುವುದು ಅವರವರ ಆತ್ಮಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದು ನಮಗಾ ಗುವ ಅನುಭವಗಳಿಂದ ಮನವರಿಕೆಯಾಗು ವುದು ಎನ್ನಿಸಿತು.ಪುಟ್ಟನಿಗೋ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಹತ್ತು ಹಲವು ಸ್ಥಳಗಳ ಬಗ್ಗೆ  ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ  ಆಸೆ. ‘ನಮ್ಮ ಮೆಟ್ರೋ’, ಲಾಲ್ ಬಾಗಿನ ಪುಷ್ಪ ಪ್ರದರ್ಶನ, ಚನ್ನಪಟ್ಟಣದ ಆಟಿಕೆಗಳು, ಪುರಾತನ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು, ವಿಧಾನ ಸೌಧ, ಕರ್ನಾಟಕ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಅವನಿಗೆ ಆಸಕ್ತಿಯ ವಿಷಯಗಳು. ತನ್ನ ತಾತ  ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿ   ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆಂದು ತಿಳಿದಾಗಲಂತೂ ತಾನು ಸಿನೆಮಾಗಳಲ್ಲಿ, ಟಿವಿ ಸೀರಿಯಲ್ ಗಳಲ್ಲಿ ನೋಡಿದ್ದ ಕೋರ್ಟಿನ ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಟಕಟೆಯಲ್ಲಿ  ನಿಂತು   ಮಾತನಾಡುವ ಜನರನ್ನು, ಅಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಮಾಣ ವನ್ನು, ಕಪ್ಪು ಕೋಟಿನ ವಕೀಲರನ್ನು, ವಾದ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ನ್ಯಾಯಾ ಧೀಶರನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡು,ನಿಜವಾಗಿಯು  ಕೋರ್ಟಿನ   ವಾತಾವರಣ    ಹಾಗೆಯೇ ಇರುವುದೇ? ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದವರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆ ಆಗುತ್ತದಲ್ಲವೇ?ಎಂದು ನೂರೆಂಟು ಪ್ರಶ್ನೆ ಗಳನ್ನು  ಕೇಳಿದ.  ಶಾಲಾದಿನಗಳಿಂದಲೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆಗು ಹೋಗುಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿರದಿಂದ ನೋಡಿದ ನನಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷಿ ಹೇಳುವಮೊದಲು“ಸತ್ಯವನ್ನೇ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಸತ್ಯವನ್ನಲ್ಲದೇ ಬೇರೇನನ್ನೂಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ, ನಾನು ಹೇಳುವುದೆಲ್ಲ ಸತ್ಯ” ಎನ್ನುವ ಪ್ರಮಾಣ ನೆನಪಿಗೆ ಬಂದು ಮತ್ತೆ ಸತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಆಲೋಚಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿತ್ತು.ಅಲ್ಲದೇ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ  ಮನುಷ್ಯ  ಸತ್ಯವನ್ನು  ಮುಚ್ಚಿ ಟ್ಟು ಸುಳ್ಳಾಡುವುದೇಕೆ? ಎನ್ನುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಮನಸ್ಸು ಉತ್ತರವನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.ಜೀವನದ ಆಗುಹೋಗುಗಳನ್ನುಹಗುರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುವ    ಬೇಜವಾಬ್ದಾರಿತನದ   ಮನುಷ್ಯ  ಸತ್ಯಕ್ಕೆ ಬೆಲೆಕೊಡದೆ ಸುಳ್ಳಾಡಬ ಹುದೇನೋ, ಸತ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಕೋಪಗೊಳ್ಳಬಹುದು  ಅಥವಾ ಮನನೊಂ ದುಕೊಳ್ಳಬಹುದೆಂದು  ಸುಳ್ಳು  ಹೇಳಬಹು ದೇನೋ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷೆಯಿಂದತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸುಳ್ಳಿನ   ಮೊರೆ     ಹೋಗಬಹುದೇನೋ ಎಂದೆಲ್ಲ  ಯೋಚಿಸಿದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಆಘಾ ತಕಾರಿ, ಅಹಿತಕಾರಿ ಮತ್ತು ಮುಗ್ಧ ಮನಗ ಳನ್ನು ನೋಯಿಸುವ ಸತ್ಯವನ್ನು ಪರಾಮ ರ್ಶಿಸಿಕೊಂಡು ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಮರೆಮಾಚುವುದೇ ಸಮಯೋಚಿ ತವಾದದ್ದೆನಿಸಿತು. ಆದರೆ ಆತ್ಮವಂಚನೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಸುಳ್ಳು ಮಾತನಾಡಲಾಗು ವುದೇ ಎಂದು ಯೋಚಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, “ಮಾನವನ ಮನನೊಂದಿತೆಂದು ಸತ್ಯಕ್ಕೆ ಅವಮಾನ ಮಾಡಬೇಡ” ಎನ್ನುವ ಸಾಲು ಗಳು ಸ್ನೇಹಿತರೊಬ್ಬರ ಫೇಸಬುಕ್ ಪುಟದ ಲ್ಲಿ ಕಂಡಿದ್ದವು. ನಾವು ಮಾತನಾಡುವ ಸತ್ಯ ಪ್ರಿಯವಾಗಿರಲಿ, ಅಪ್ರಿಯವಾಗಿರಲಿ ಮನು ಷ್ಯನ  ಮನಸ್ಸಿನ  ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ   ಸತ್ಯದ ಅವಶ್ಯಕತೆ   ಏನೆಂಬುದನ್ನು  ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಿಸಿದ್ದವು.ಡಿ.ವಿ.ಜಿ.ಯವರ ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ ಕಗ್ಗದ “ಬದುಕು ಜಟಕಾ ಬಂಡಿ, ವಿಧಿ ಅದರ ಸಾಹೇಬ,ಕುದುರೆ ನೀನ್, ಅವನು ಪೇಳ್ದಂತೆ ಪಯಣಿಗರು, ಮದುವೆಗೋ ಮಸಣಕೋ ಹೋಗೆಂದ ಕಡೆಗೋಡು”
ಎನ್ನುವ ಸಾಲುಗಳು ಬದುಕಿನ ಅನಿಶ್ಚಿತ ತೆಯನ್ನು, ಅಭದ್ರತೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸಿಕೊಡು ವಾಗ, ಸತ್ಯದ ಕಹಿ ಗುಳಿಗೆಯನ್ನು ನುಂಗಿ, ಆರೋಗ್ಯವಂತ, ಸುಂದರವಾದ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆದು ಜೀವನ ನಡೆಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ನಮ್ಮ ದಾಗಬೇಕು ಎನ್ನುವ ವಿಚಾರ ಮನದಲ್ಲಿ ಮನೆ ಮಾಡಿತ್ತು. “ಅಮ್ಮ, ಇವತ್ತು ಈ ಕಹಿ ಔಷಧಿ ತೊಗೊಳ್ಳೋದು ಮುಗೀತಲ್ವ” ಪುಟ್ಟ ಕೇಳಿದಾಗ, “ಹೌದು ಪುಟ್ಟ” ಎಂದು ಹೇಳಿ ‘ಸತ್ಯವೆಂಬ ಕಹಿ ಗುಳಿಗೆ’ ಯ ಬಗ್ಗೆ ನನಗನ್ನಿಸಿದ್ದನ್ನು ನೋಟ್ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಬರೆದಿಟ್ಟುಕೊಂಡೆ.

                          🔆🔆🔆

✍️ಸರಿತಾ ನವಲಿ,ನ್ಯೂಜರ್ಸಿ ಅಮೇರಿಕಾ